RESTART LẠI BẢN THÂN

Lang thang trong nhà sách, dạo chợ và tự thưởng cho mình Jumpsuit xinh xinh. Lẽ ra trong cái giờ sắp nắng nôi này em sẽ ở trong phòng, chuẩn bị làm việc hoặc tranh thủ nhắn tin, chát chít í é với bạn bè. Cơ mà không, lang thang như thế! Có lẽ tại cái nắng cuối mùa dìu dịu khiến cái đầu vốn đã chẳng như bình thường lại thêm nhiều những khắc hâm hâm. 

Dạo này bỏ ngỏ luôn cả fakebook, không còn tìm cách trang hoàng bằng những avatar lộng lẫy hay những sologan mà thằng bạn kêu rằng: Bà thật kinh điển! Tất cả là trạng thái ở ẩn! hjhj

Em tự thấy mình trầm hẳn sau những rối tung xà beng và búa xua nhưng nực cười giá rẻ. Chiếc kệ đĩa bị xô dúm vào một góc phòng như kiểu một đám phiến loạn đang sợ sệt. Đã có lúc em cho rằng mình đủ mạnh mẽ để làm bất cứ điều gì mình muốn làm, có nghĩa là có thể làm gì đó cho thế giới vậy mà như một người đến tuổi già, em buồn biết bao nhiêu vì những ngổn ngang dang dở.

Có nhiều đêm khuya lắc, em mở toang ban công hít gió, không hiểu sao em thấy mình giống con sâu róm cứ chui vào kén rồi thỉnh thoảng thò mặt ra làm ngứa ngáy da thịt bất cứ kẻ nào chạm vào mình. Cái kén đó là những thứ tâm niệm không dễ gì bỏ đi được

Chứng kiến người ta chặt đi những gốc cây để mở đường, em cũng nghĩ đến những ươm trồng ở đời, mất công vun vén bao nhiêu để rồi một lúc lại cưa cụt đi, thay thế bằng những cái mới mà chưa hẳn sau đó đã nhớ ra đâu là gốc rễ. Nhìn những mảnh vỏ bật ra sau những nhát băm bổ của búa rìu, em thấy thật không vô lý chút nào khi người ta đem ép bao nhiêu cánh hoa, bao nhiêu lá biếc. Biết đâu có những thứ vĩnh viễn không về?!

Thấy người ta ganh ghét nhau ngay cả trên con chữ, phỉ báng nhau trên những ngôn từ, chính em cũng muốn khép lại những theo đuổi và nuôi dưỡng của bao nhiêu năm, đó là hồn và xúc cảm. Nhiều gã trai cũng trở thành nhỏ nhen, thấp kém. Đàn ông lại cần những níu kéo bênh vực để tránh khỏi những tạp nham. Em là đàn bà! Đàn bà suy cho cùng dù có cứng rắn đến đâu, chai lì đến đâu cũng ít nhiều lệ thuộc vào những sợ dây tình cảm, những mối quan hệ vướng vít mà bỏ thì thương, vương thì tội.Tưởng như những cái khoác tay mà hoảng hốt vì lạnh lẽo.

Tất nhiên, khi đã lựa chọn sống theo cách của mình thì dù có thất vọng đến đâu, chán chường thế nào em cũng phải tự đẩy mình đến gần với những chân lý, chuẩn mực vốn đã phủ nhũ đồng, đó là sức mạnh, tự tin và lòng nhân hậu.

Em muốn tích góp sưc mạnh để có thể tha thứ được cho những kẻ đã làm mình tổn thương. Tìm kiếm sự tự tin để đi qua những sợ hãi. Giữ can đảm để chấp nhận những thử thách của cuộc sống. Nhân thêm lòng bao dung để yêu thương những người tưởng chừng như không xứng đáng được yêu thương. Và duy trì niềm tin để không có gì lấy đi được bình yên trong tâm hồn.

Như một ngày hiền lành, chẳng phật ý khi ai đó tự nhiên khuấy tan những hạt đường trong ly nước. Như một ngày khờ khờ không khó chịu vì kẻ nào đó ăn mặc dườm dà như tài tử xi nê. Như một đời không lỡ nhếch mép cười vào những hợm hĩnh.

Em muốn mỉm cười để dung nạp cuộc sống thay vì nhấn "the end" để kết thúc, mỉm cười cho bình yên về muôn lối....

KHOẢNG LẶNG GIA ĐÌNH

Có những khoảng cách tưởng chừng rất xa xôi, nhưng khép lại vừa vặn, nhưng có những khoảng cách thật gần mà vẫn mãi xa xôi.

Đôi lúc tôi tự hỏi: Người ta lấy nhau để làm gì?

Để ngày ba bữa cơm ăn chung một mâm, để mỗi đêm đi ngủ đầu kề tay ấp, để những đứa trẻ sinh ra trong cuộc đời làm sợi dây hàn gắng trách nhiệm, để tuổi già đến có người bầu bạn nương tựa vào nhau.

Quy luật của cuộc đời này là thế, ai lớn lên rồi cũng phải lựa chọn một người bạn đời để sống, để tách riêng cho mình một tổ ấm, một nơi chốn bình yên.

Vậy trong ngôi nhà bình yên ấy, tiếng trẻ bi bô có kéo lại hạnh phúc cho những người đã cố tình hàn gắng đấy không? Khi những cơn mưa trái mùa vẫn đến, khi những đợt gió rét vẫn thay nhau đổ về, xô bồ ầm ĩ.

Khi người chồng cầm tay vợ mà vẫn mơ về nơi xa có một người đàn bà khác, khi người vợ nằm bên chồng mà vẫn mong ước kỷ niệm xưa?

Chúng ta? Liệu có ai đủ hạnh phúc trọn vẹn, liệu có ai mãi mãi đi đến cuối cuộc đời với những con đường trải đầy hoa?

Có những người đàn ông có vợ, vẫn muốn phiêu lưu cùng cảm xúc, vẫn muốn để trái tim mình đi lạc, rồi nhảy múa những vũ điệu trên mây, hoàn toàn xa lạ với cuộc sống hàng ngày đang diễn ra trong căn nhà của họ.

Họ muốn bay, muốn phiêu, muốn chứng tỏ bản thân nên họ đi tìm, tìm những điều mà với họ, người vợ đang đầu kề tay ấp kia không hề mang lại, họ quên mất rằng, họ đang nắm giữ một sợi dây rất mỏng manh nhưng cũng vô cùng vững chắc, sợi dây hạnh phúc gia đình mà chính họ mới có quyền quyết định mà thôi.

Có những người đàn bà, được sống trong chăn ấm nệm êm, bên người chồng làm ra rất nhiều của cải , nhưng họ vẫn không bằng lòng trong tổ ấm bình yên ấy.

Họ thấy giống tố vẫn kéo về, khi người chồng của họ chỉ biết đến công việc và kiếm tiền, quên mất rằng vợ mình cũng cần lắm những lời an ủi, sẻ chia.

Cứ thế, cứ thế, khoảng cách kéo dài ra, nhân rộng lên.

Lúc đầu, họ bóng gió xa xôi, sau họ chì chiết nhau, cãi vã rồi cuối cùng là mỗi người một con đường khác, gây dựng lại những tổ ấm khác, mà có ai biết trong những tổ ấm mới xung đột có diễn ra không?

Lại nói về khoảng cách:

Có những người yêu thương nhau, nhưng mãi mãi không bao giờ đến đượcvới nhau vì một lí do nào đấy, có người yêu phải một cô đã có chồng, nên đành dừng lại, có người yêu đúng một anh đã lập gia đình, nên cũng đành nhìn người kia đi về nơi khác, nuốt nước mắt vào lòng, đi giữa những cơn mưa, nếm vị mặn của nước mắt hoà vào mưa, tự xát muối lòng mình ngổn ngang.

Lúc đó khoảng cách đã trở nên xa nghìn trùng, nhưng trái tim yêu thì cận kề, nhảy múa đến xót xa.

Vậy đấy, có những điều trong cuộc sống, ngỡ là đơn giản, ngỡ là yêu nhau thì về, người ta vẫn thường bảo, còn gì hạnh phúc bằng hai con người yêu nhau mà đến được với nhau.

Nhưng có những khi, yêu nhau rồi vẫn thấy xót xa, có những khi đến được với nhau mà không bao giờ hạnh phúc.

Với tôi, tôi vẫn mơ ước sau một đêm ngủ dậy, tôi sẽ được nhìn thấy người mình yêu thương, chỉ là nhìn anh ấy đang ngủ say, chỉ là tra giúp một ít kem đánh răng vào bàn chải và cùng anh ấy ăn buổi điểm tâm.

Để rồi mỗi sáng tthức dậy, hay như sáng nay... tôithức dậy thật muộn, mò mẫm xỏ đôi dép đi vào nhà vệ sinh, để là tôi ăn uống cẩu thả, một mình nhâm nhi tách cà phê sữa, biết rằng mình là người đàn bà độc thân, không có một khoảng cách nào… với ai!!!!

CHÉN ĐẮNG

Hay quá nên post cho mọi nguời cùng xem

CHÉN ĐẮNG: TRUƠNG LÊ SƠN

Bước chân lặng thầm về trên con phố khuya vắng em

Tiếng yêu thương ngày nào còn vang mãi trong kí ức đau thương

Nhớ hôm nào mình cùng nhau chung bước đi

Để bây giờ một mình anh lạc lối xưa

Vầng trăng khuyết đã mang theo bóng hình em

Yêu một người dù lòng em chẳng có anh

Yêu một người dù tình em chỉ dối gian

Nhìn lá thu rơi biết em đang dần xa

Nhấp chén đắng ân tình này mà lòng người nào có hay?

Dẫu biết yêu đương là cuộc tình mình chẳng có ngày mai

Sóng cuốn trôi đi hoài

Lá khô rơi rụng đầy

Mà sao ta muốn lá đừng rơi

Chỉ mong tình yêu em quên ngày tháng

Nhấp chén đắng ân tình này mà lòng người nào có hay?

Dẫu biết yêu đương là trò đùa mà lòng mình vẫn mê say

Đã cố quên đi người

Ánh trăng khuya năm nào

Nhạt nhoà vang xa khuất màng sương

Tàn đêm còn hiu hắt men sầu

NƯỚC MẮT ĐÀN ÔNG

Nước mắt đàn ông không rơi từng giọt, 
Nước mắt đàn ông chôn sâu trong lòng. 
Ôm sầu mà vẫn tươi cười, 
Sao em đến đi không nói gì?
Để hồn anh chìm trong nhớ mong. 
Mãi mãi từ đây xa nhau thật rồi, 
Nuối tiếc tình yêu ta trao hôm nào. 
Xin một lần ôm lấy em và anh nói lên câu giã từ
Mãi về sau còn nhớ tên nhau.

Em đi mãi đi về nơi xa lắm, 
Anh một mình ôm sầu thương nhớ em, 
Xin em nhớ khi nào lòng cô đơn
Hãy quay về ngàn đời mong nhớ.
Tình yêu hỡi xin người trả cho tôi
Những câu thề hẹn ước bên nhau, 
Đời gian dối xin chừa người tôi yêu, 
Trong cuộc tình này anh nhận hết chua cay.

ĐÀN ÔNG KHI YÊU

Nhận được dòng tin nhắn…

“Không yêu tôi, tôi tự tử chết cho xem”

“Ừ, chết đi!”

Bất chợt nghĩ linh tinh về tình yêu… Tình yêu, vốn dĩ, là sự đồng điệu của hai tâm hồn. Người ta yêu nhau chả vì lí do gì và kể cả khi không yêu nhau cũng chẳng có lý do, đơn giản là vì không yêu mà thôi. Khi bạn bị một cô gái từ chối tình yêu, điều đó có nghĩa là trong cô gái, thang điểm trong bảng điểm tình yêu là con số 0, và nếu bạn càng làm những điều tổn hại đến bản thân mình thì một ngày nào đó, trong mắt họ bạn sẽ bị trừ điểm trong cả mối quan hệ tình bạn.

Con gái, bao giờ cũng thích sự chân thành và biết ơn tình yêu mà người con trai dành cho họ. Có thể họ không yêu bạn nhưng bạn sẽ mãi tồn tại trong kí ức và thỉnh thoảng họ sẽ nhớ về bạn bằng nỗi nhớ tinh khôi nhất. Có những chàng trai đi ngang cuộc đời tôi, dừng lại ngắm nhìn rồi buồn bã ra đi, những ngày mong manh, tôi nghĩ về họ bằng sự biết ơn sâu sắc, nhờ họ, tôi nhận ra mình được yêu thương và nhận ra tôi cũng đáng được yêu như bao cô gái xinh xắn, giỏi giang gấp vạn lần tôi ngoài thế giới bao la kia.

Một chàng trai yêu chân thành, không có nghĩa là mãi mãi theo đuổi người con gái trong suốt cuộc đời mình, khi không được đáp lại sẽ buồn bã, thất vọng rồi đốt mình trong thuốc lá, trong những cơn say bất tận. Mà sự chân thành mà một cô gái như tôi muốn nhìn thấy đó là cái tình yêu veo trong của họ, ánh mắt dõi theo trên hành trình của cô gái, chàng trai sẽ hạnh phúc gấp vạn lần nếu nhìn thấy cô gái hạnh phúc, một bàn tay nâng đỡ hay đơn giản chỉ là một sự quan tâm ân cần của như một người bạn khi đứng trước bão giông của cuộc đời.

Có mấy cậu bạn thân, khi bị chối từ, họ ngâp chìm trong thuốc lá, rượu bia, tôi hay mắng “Làm vậy rồi hại thân ai, cô gái ấy biết còn ghét hơn, con trai mà chả có bản lĩnh tí nào!”. Dẫu biết tình yêu đơn phương khiến cho bản thân đau khổ và buồn thê thảm nhưng tình yêu nào cũng có cái thú vị riêng của nó.

Yêu đơn phương, nghĩa là hao gầy vì những lúc nhớ thương, sẽ không được nắm lấy bàn tay, không được ôm thật chặt để cảm nhận được cảm giác yêu và được yêu. Là những đêm dài cô đơn trong quạnh vắng, là xót xa khi nhìn thấy người mình yêu thương trong vòng tay người khác. Là khát khao nhưng mãi sẽ không thể chạm vào tựa hồ như màn sương mỏng, lạnh lẽo. Nhưng yêu đơn phương cũng có niềm hạnh phúc riêng. Ví như, chỉ cần một nụ cười, một ánh mắt sẽ thấy như đời thêm rạng rỡ, như một nụ hoa nở khẽ khàng trong đêm, thầm lặng ngọt ngào.

Tôi là một cô gái và tôi không chê trách những chàng trai si tình, ngược lại tôi trân quý tình yêu mà họ dành cho tôi và tôi chỉ mong rằng, tình yêu vốn vĩ rất đẹp, đừng để những hờn ghen, vụn vặt làm hoen ố tình cảm của chính mình và hơn hết đừng đốt mình vì một lời chối từ. Ai rồi cũng sẽ tìm được một nửa hoàn hảo cho riêng mình. Ai rồi cũng sẽ có lúc được chạm vào tâm hồn nhau bằng sự đồng điệu và hạnh phúc tình yêu sẽ được thắp lên rạng ngời... Tin thế!

Một chút linh tinh về tình yêu từ một tin nhắn….

MEMORIAL DAY

Cuối tuần này ở Mỹ là ngày lễ Memorial Day, một ngày lễ lớn, cả nước chính thức được nghỉ. Ý nghĩa chính của ngày lễ Memorial là tưởng niệm những người đã ngã xuống cho đất nước.

 Khái niệm anh hùng của người Mỹ đơn giản và vị tha. Những người hy sinh để bảo vệ đất nước, bảo vệ chính nghĩa, bảo vệ người khác, hoặc vì mệnh lệnh tổ quốc mà hy sinh, đều được coi là anh hùng.

Nước Mỹ trải qua nhiều đời tổng thống, nhiều cuộc chiến, dân chúng đồng tình cũng có, phản đối cũng có, nhưng người ngã xuống đều được trân trọng, vì họ đã hy sinh cho đất nước.

Người Mỹ có Civil War, cuộc nội chiến huynh đệ tương tàn. Họ vẫn nhắc nhở về cuộc chiến này, tri ân những người đã hy sinh, giảng dạy kinh nghiệm, nhưng họ không tự hào về cuộc chiến Bắc Nam đó. Ngược lại, họ dùng cuộc nội chiến để nhắc nhở những kinh nghiệm qúy giá, và kêu gọi sự đoàn kết đất nước để tránh chia rẽ .

United We Stand – Đoàn kết chúng ta tồn tại ! Một đất nước non trẻ như Mỹ, không hề có bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến như các nước phương Đông hoặc châu Âu, lại hiểu ra và thực hiện cái nguyên tắc bó đũa hay như vậy. Do vậy, đất nước họ mạnh.

Nghĩ lại, đất nước Việt Nam có bốn ngàn năm văn hiến nhưng chưa có một ngày Memorial Day chung cho cả dân tộc. Bao nhiêu anh hùng liệt sĩ Việt nam đã ngã xuống, anh dũng hy sinh vì quê hương đất nước. Nhưng cái nhìn của người VN có khác, mỗi chế độ có ngày liệt sĩ riêng để tưởng niệm cho chính thể của mình.

Đất nước thì trường tồn, còn chế độ thay đổi theo thời gian . Tính ra, từ thời các vua Hùng dựng nước, trãi qua bao giai đọan lịch sử … chống Tàu, chống Pháp, chống Mỹ … từ Đinh, Lê, Lý, Trần, Lê … rồi Quốc gia, Cộng sản… Đất nước Việt Nam thì vẫn còn đó, nhưng bao nhiêu triều đại đã đổi thay.

Bao nhiêu cuôc nội chiến đã xảy ra … triều Trịnh thì xử Lê, Nguyễn thì xử Trịnh, Gia Long thì xử Nguyễn Huệ ….cứ chế độ sau thì phải xử chế độ trước, thậm chí còn không đội trời chung !!!

Có lẽ vì sự thù hận và những ngộ nhận giữa thể chế chính trị và quốc gia, mà người ta không chấp nhận sự hy sinh của người khác cũng là vì tổ quốc chăng? Có nhiều quan niệm cho rằng yêu chế độ, yêu đảng cầm quyền, mới là điều kiện cần và đủ để yêu nước.

Thậm chí nhiều người còn đồng hoá giữa việc yêu tổ quốc và đồng quan điểm chính trị. Ví dụ như chỉ có ông Nguyễn Huệ yêu nước thôi, còn ông Hàm Nghi thì không, vì ông Hàm Nghi là con cháu ông Gia Long? Đại loại như thế rồi cùng nhau cãi cho qua ngày tháng !

Thiết nghĩ, tất cả những người con của đất nước Việt Nam đã hy sinh cho tổ quốc từ thời dựng nước đến nay đều xứng đáng được chúng ta tri ân.

Nhiều nước trên thế giới, các đảng phái có quan niệm chính trị khác nhau, tranh cãi rất mãnh liệt, nhưng khi đụng đến quyền lợi tổ quốc họ lại chung tay nhau. (Đảng cọng hoà & dân chủ của Mỹ là một ví dụ, và cũng có hàng triệu người đã hy sinh đóng góp cho đất nước Mỹ mà chẳng theo đảng phái nào cả.)

Thời đại ngày nay, thế giới văn minh và dân trí cao. Hầu hết, ai cũng phân biệt được đâu là cái chung, đâu là cái riêng. Nước mất thì nhà tan ! Một quốc gia mạnh là quốc gia luôn đặt quyền lợi của tổ quốc và nguyện vọng người dân trên cao nhất. Có vậy mới tạo được sức mạnh đại cuộc. Mình nghĩ vậy.

Happy Memorial Day !

BÁNH BỘT LỌC

Trứoc kia mình làm bột lọc hay làm nhân thịt xay và tôm, Nhưng có ngừoi chỉ cho mình cách làm thế này. Hôm nay làm thử, thấy nhớ kẻ đó quá. Mình nặn giống bánh quai vạc Bình thuận nhỏ xinh thôi

ĐUỜNG ĐẾN ĐÁM CƯỚI CÒN XA LẮM???

Đêm qua nói chuyện với một chị bạn năm nay đã 32 tuổi, chị vốn ít uống bia. Vậy mà chị nói vừa uống khoảng hai lon bia cho dễ ngủ. Người yêu cũ của chị vừa đi lấy vợ cách đây một tuần. Tôi muốn an ủi chị nhưng dường như từ ngữ đã trở thành khách sáo nên lại thôi. 

Rồi tôi bắt đầu nghĩ tới mình, ừ, khoảng 2 năm nữa tôi mà chưa lấy chồng chắc hình ảnh của tôi cũng vậy: Tết ở nhà, online, nốc vài lon bia, khóc, thương cho phận mình và ngủ trong nước mắt. Tôi thấy sợ và tôi bắt mình phải đi tìm... một tình yêu!

Không phải khi đã bước tới tuổi 30 tôi mới đi tìm tình yêu. Người ta bảo lấy chồng để mà dựa vào đấy, để thấy vững chãi và tin cậy. Tìm mãi, tìm hoài tôi chưa thấy điều tôi cần. Nhiều người bảo tôi kén chọn, bảo tôi khó tính, bảo tôi này kia khi bước vào tuổi 30 mà vẫn lông bông. Tôi thờ ơ, tôi mặc kệ và cuối cùng trở thành chai lì đến khó hiểu.

Nhiều đêm nằm trên chiếc giường quá rộng với một đống gối và chăn, tôi ước sao có người giành nửa chiếc giường với mình, mong sao có mùi đàn ông ấm áp bên cạnh, mong một bờ vai thật rộng để ôm. Và để mỗi khi Tết đến, tôi không phải lặng lẽ một mình với chiếc máy tính, một lon bia và nghêu ngao bài: "Còn ta với nồng nàn".

Đôi khi, tôi cười. Người ta lấy vợ lấy chồng sao quá dễ dàng, còn tôi, cứ mãi lận đận, tìm hoài chẳng thấy một nửa của mình đâu. Chỉ cần một mái nhà để đi về, một bữa cơm ngon, một người chồng biết yêu thương... Sao đơn giản vậy mà tôi mãi loay hoay? Và cứ một điệp khúc cô đơn ấy?

Mọi người nhìn tôi 30 tuổi mà cứ bảo tôi như 23, ai cũng nói vậy. Nhìn mặt tôi non và lúc nào cũng tươi vui, hớn hở. Tuổi tác chỉ là con số, nhưng con số ấy nếu là 40 thì cũng gay go đấy, phải không bạn? Tôi không tưởng tượng được 40 tuổi tôi sẽ ra sao, cô đơn trong căn phòng nhỏ hay hạnh phúc với một người chồng và hai đứa con xinh xắn? Chịu thôi, không nghĩ ra được!

Và rồi tôi cũng đã thấy một nửa hạnh phúc của mình...

Một giọt nước mắt hạnh phúc lăn dài trên mắt tôi... Nhưng đường đến một đám cưới còn xa lắm, anh nhỉ!

Tôi nói cần thời gian để suy nghĩ về mối quan hệ nghiêm túc với anh. Và tôi cũng cần thời gian để suy nghĩ về những gì sắp xảy ra trong cuộc sống của mình. Khoảng một thời gian nữa, tôi sẽ biết tôi tồn tại thế nào trong trái tim anh. Và chờ nhé, nếu có một đám cưới thì tôi sẽ mời bạn trước tiên đấy, bạn thân yêu của tôi ạ!

Còn nếu không thì... tôi vẫn độc thân, và sẽ tiếp tục viết về cuộc sống của người độc thân cho bạn xem nhé! Nhưng nói thật, tôi không muốn 3 năm nữa, vẫn ngồi đây, cạnh cái máy tính này, bên chiếc giường thiếu mùi đàn ông kia, một lon bia trên bàn và viết những thứ linh tinh tương tự như thế này!

THỜI NAY LIỆU CÓ CÒN NHỮNG PHỤ NỮ CHẾT VÌ TIỂU THUYẾT DIỄM TÌNH??

Cái này tớ không tin cho lắm trong thời đại này vì ngày nay người ta còn bị ảnh hưởng của rất nhiều thứ như: tivi, phim ảnh hay music này nọ, nhưng ở cuối thế kỷ 19 đầu 20 thì khác à nha, lúc này phụ nữ nước ta đang tập làm quen với việc đọc sách và dường như tiểu thuyết dễ đi vào lòng họ nhất, thì cũng giống như mấy phim Hàn Quốc hiện nay dễ đi vào lòng các bà nội trợ đấy thôi…

Vừa qua, tớ có nghe về bài nghiên cứu của tiến sĩ Nguyễn Nam “Phụ nữ tự sát, lỗi tại tiểu thuyết”, tuy không hiểu nhiều về những cuốn của nhà văn Từ Chầm Á nhưng qua phân tích của vị tiến sĩ này, tớ cũng phần nào đó cảm được cái lợi, hại và cá khía cạnh tiếu lâm của việc tiếp cận tiểu thuyết của chị em chúng ta thời đó. 

Lưu ý nha, đề tài này không chỉ nhằm nhìn lại những sự kiện chấn động thời đó (phụ nữ tự tử á!), mà còn lý giải tâm lý và tác động của văn chương đến xã hội loại người chúng ta.

Bài này được lên trang TTVH rồi đó, khá lâu rồi.

 Lịch sử cho thấy, đầu thế kỷ 20 mới có nhiều phụ nữ Việt Nam biết chữ và ham mê đọc sách, nhưng thưa ông, có phải phụ nữ thời này quá “yếu đuối” nên mới bị các tác phẩm tân thư làm cho mất phương hướng?

- Phụ nữ Việt Nam đã trở thành một công chúng đọc mới vào đầu thế kỷ 20. Họ chính thức bước vào học đường, có diễn đàn công khai trên báo chí (khởi sự vớiNữ giới chung, 1918); họ đọc tiểu thuyết, và có một bộ phận đọc được cả tiếng Việt lẫn english hoặc tiếng Pháp

Một trong những tác giả được dịch rất nhiều (đến trên 30 tác phẩm) vào thời kỳ này là Từ Chẩm Á (Trung Quốc). Truyện của Từ Chẩm Á có rất nhiều thơ ca, và những vần thơ dịch đã phần nào mang hơi thở Truyện Kiều qua ngòi bút tài hoa của các dịch giả Việt Nam. 

Tiểu thuyết Từ Chẩm Á mà tiêu biểu là Ngọc lê hồn vàTuyết hồng lệ sử đã làm rung động giới nữ với những tình tiết lãng mạn chưa từng thấy, và văn tài của người dịch cũng đã khiến họ say lòng.

Tiếng nói nữ quyền phát lên từ giữa thập niên 1910 ở Việt Nam đã tìm được minh họa cho những vấn đề mà nó bênh vực trong tác phẩm của Từ Chẩm Á. 

Tất nhiên cũng phải nói thêm rằng tiểu thuyết “ngôn tình” luôn có hai mặt: Nó có thể cảnh tỉnh người đọc trước hậu quả bi thương của mê ái, nhưng nó cũng có thể mê hoặc độc giả, khiến họ chết đắm trong biển tình của nhân vật tiểu thuyết. Tùy theo học vấn, tâm cảm, và ý thức của chủ thể đọc mà một trong hai mặt tích cực và tiêu cực của đồng xu tiểu thuyết ngôn tình sẽ lộ ra ánh sáng.

 Thật sự tác phẩm của Từ Chẩm Á có phải là nguyên nhân chính cho việc tự tử của thiếu nữ trẻ Việt Nam thời bấy giờ. Hay còn những nguyên do khác?

- Khoảng đầu thập niên 1930, khi phụ nữ tự sát đã trở thành “phong trào” hay “bệnh dịch”, người ta thường quay lại “quy tội” cho tiểu thuyết Từ Chẩm Á (đặc biệt là Tuyết hồng lệ sử) và Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách. 

Tất nhiên, việc phụ nữ tự sát có nhiều nguyên nhân, ví như do thất tình, hôn nhân sắp đặt, bạo hành gia đình, hay chế độ đa thê. Cũng phải kể đến những yếu tố khác, chẳng hạn như khủng hoảng kinh tế - xã hội năm 1932 dẫn đến thất nghiệp và đổ vỡ các hạt nhân gia đình. Xét ở một mức độ nhất định, phong trào tự sát là phản kháng tiêu cực của phong trào nữ quyền trước những áp chế xã hội - đạo đức đối với phụ nữ

.

 Lý do thì có nhiều như vậy, theo ông tại sao thời bấy giờ người ta cứ quy kết tội cho tiểu thuyết? Phải chăng tiểu thuyết là cái gì đó quá xa xỉ thời đó, trong một xã hội Việt Nam mà phần lớn còn mù chữ?

- Có thể lý giải vấn đề này theo nhiều cách khác nhau. Ở đây, chỉ xin trình bày một cách nhìn. Báo chí Việt Nam đầu thế kỷ 20 luôn có một vài cột (columns) hay thậm chí cả trang dành cho các vấn đề nữ quyền như bình đẳng nam - nữ, giải phóng phụ nữ.

Nữ quyền được cổ vũ, nhưng thường đi kèm với những lời cảnh cáo không nên đi quá đà. Các vấn đề nữ quyền hàm chứa trong tiểu thuyết hẳn nhiên đi vào lòng bạn đọc nữ dễ dàng hơn nhiều so với những bài luận thuyết khô khan. 

Việc hình thành cộng đồng bạn đọc nữ và việc họ công khai khẳng định quyền đọc tiểu thuyết là những việc chưa từng có trước đây. Cùng với sự phát triển của in ấn và việc phổ cập của chữ quốc ngữ, sách truyện và báo chí không còn là món ăn tinh thần quá xa xỉ. Tất nhiên, bạn đọc nữ của những ấn phẩm này là phụ nữ ít nhiều có học, thuộc về tầng lớp “tiểu thị dân”.

 Họ đóng vai trò khá quan trọng trong việc tạo ra một lối sống “tân thời”, có sức lan tỏa trước hết trong phạm vi đô thị, cùng với những khía cạnh tích cực và tiêu cực của nó. Việc quy lỗi “bệnh dịch” này cho tiểu thuyết (Tuyết hồng lệ sử hay Tố Tâm) là một cách nhìn phiến diện, tập trung phản ứng đối với những lệch lạc của bộ phận chủ thể độc giả nữ này, mà không thấy hết được những tác động xã hội lên chủ thể ấy.

 Vậy thì, dưới góc độ xã hội học, ông nghĩ việc tự tử có tác động gì vào việc thay đổi văn học, xã hội thời bấy giờ? Hay chỉ là một “mốt” thời thượng?

- Việc phụ nữ tự sát và ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp của tiểu thuyết đối với hiện tượng này trong xã hội hiện đại là một hiện tượng phổ quát xảy ra cả ở phương Đông và phương Tây. Việc hình thành cộng đồng bạn đọc nữ và những yêu cầu của họ đã dẫn đến những thay đổi nhất định trong sáng tác văn chương. 

Chủ thể độc giả nữ không ngừng chuyển hóa, tự ý thức và tự điều chỉnh theo những biến đổi văn hóa - xã hội mà chủ nghĩa nữ quyền là một bộ phận. Tất nhiên, có một số trường hợp phụ nữ tự tử nơi công cộng như hồ Gươm để được cứu sống, nhưng phụ nữ tự sát không phải là chuyện thời thượng, mà là một phản ứng (dẫu có phần lệch lạc) trước những xung đột cũ - mới, giữa nam quyền và nữ quyền nhằm tái khẳng định chủ thể xã hội và chủ thể đọc của “một nửa thế giới” trong xã hội hiện đại.

Bonus thêm đoạn trích trong “Số đỏ” của Vũ Trọng Phụng để giễu cợt thời kỳ của “vấn nạn” tự tử.

“Thoạt đầu người ta hay nhảy xuống Hồ Tây, nhưng vì Hồ Tây sâu lắm, những kẻ tự tử chẳng may phần nhiều không mấy ai thoát chết cả, thành thử người ta bảo nhau nhẩy xuống cái bên cạnh là hồ Trúc Bạch nông hơn. 

Vì lẽ nhà nước cũng khôn, đã cho trồng mấy cái bảng lớn “Cấm ngặt đổ rác xuống Hồ Tây” nên hồ Trúc Bạch lại càng đắt khách. Ðêm đêm, những bác phu xe ế khách, những kẻ trai tráng biết bơi mà thất nghiệp, thường lên chờ ở đấy để hễ nghe thấy tiếng kêu thảm thương ai oán: “Ai cứu tôi với!...” là nhẩy ùm xuống, là vớt ngay được một tiểu thư đẹp nõn lên, rồi đến bót Hàng Ðậu lĩnh tiền thưởng, và sau cùng, thấy ảnh mình đăng trên báo kèm với những cuộc phỏng vấn ỏm tỏi. Vì những lẽ ấy, hồ Trúc Bạch chẳng bao lâu mà trở nên một cách oanh liệt, là một sân khấu của tất cả những tấn đại thảm kịch...” (trích Số đỏ, chương 9)

TÀU KHỰA ĐANG CHƠI CHIẾN LUỢC THỰC DÂN KIỂU MỚI CHĂNG?

Việt Nam đang ở trong một tình thế hiểm nghèo. Phải nói đó là tình thế hiểm nghèo vì rất nhiều người Việt trong một thời gian dài, và cả cho đến nay, không nhận thức hết được sự nghiêm trọng trong quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc và hiểu tường tận các chiến lược của Trung Quốc.

Như một con bệnh ung thư nhưng nhiều bác sỹ chỉ nhìn thấy các triệu chứng bên ngoài nên không có những liệu pháp quyết định được đưa ra cho đến khi con bệnh nguy ngập thì bác sỹ mới hốt hoảng.

Chỉ cho đến khi Trung Quốc kéo giàn khoan vào lãnh hải của Việt Nam thì nhiều người mới giật mình rằng Việt Nam đã bị xâm lược. Nếu có trách phải tự trách mình, những người ít ỏi có hiểu biết và còn quan tâm đến đất nước, rằng chúng ta đã quá chủ quan và đánh giá thấp các chiến lược của Trung Quốc. Nếu nhìn một cách sâu xa hơn, chiến lược của Trung Quốc đối với Việt Nam tương tự như chiến lược của Trung Quốc đang thực thi ở các nước châu Phi. Và việc kéo giàn khoan vào Việt Nam là chuyện sớm muộn, bởi nó là một phần của chiến lược của Trung Quốc đối với các nước nhược tiểu: chiến lược thực dân kiểu mới.


Đầu tiên, Trung Quốc sẽ tuyên bố là không can thiệp vào công việc nội bộ của đối phương, nhưng đồng thời, thông qua các dự án kinh tế và các hỗ trợ tài chính, giúp phe thân Trung Quốc nắm quyền. Trung Quốc sẽ cô lập những cấp lãnh đạo thân Trung Quốc với nhân dân nhằm làm suy yếu tính chính danh của các cấp lãnh đạo này. Các cấp lãnh đạo này muốn giữ quyền do đó phải dựa vào nhóm thân Trung Quốc và do đó các cấp lãnh đạo sẽ bị gián tiếp điều khiển bởi Trung Quốc.

Bước tiếp theo, Trung Quốc giới thiệu mô hình kinh tế của mình như một mô hình mẫu để theo đuổi: mô hình kinh tế độc tài lãnh đạo. Trung Quốc giới thiệu mô hình này với mục đích khuyến khích các quốc gia độc tài tiếp tục duy trì thể chế độc tài, với mục tiêu để phát triển kinh tế. Nhưng bằng cách giúp duy trì một chế độ độc tài thân Trung Quốc như vậy, Trung Quốc dễ dàng tác động và thực thi các chính sách thực dân kiểu mới hơn. Các cấp lãnh đạo độc tài thân Trung Quốc do đó sẽ đóng vai trò như các thái thú của Trung Quốc.

Sau khi nắm được các cấp lãnh đạo, Trung Quốc sẽ cung cấp các khoản tín dụng “hỗ trợ” cho các nước này và các công ty Trung Quốc bắt đầu đổ vào thị trường. Hàng hóa Trung Quốc tràn ngập và nước này nhanh chóng trở thành một thị trường tiêu thụ của Trung Quốc. Các doanh nghiệp của Trung Quốc, cùng với công nhân, theo vào các dự án của Trung Quốc, làm việc và khi xong hợp đồng sẽ tìm cách ở lại. 

Một mặt khác, các doanh nghiệp Trung Quốc được sự đỡ đầu của chính phủ Trung Quốc sẽ mua các mỏ quặng và tài nguyên với giá rẻ mạt do thông đồng với giới cầm quyền. Chính quyền độc tài địa phương hưởng lợi từ quan hệ Trung Quốc, khi Trung Quốc tuyên bố không can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác, ngược lại Trung Quốc hưởng lợi từ tài nguyên, các nước này là thị trường tiêu thụ hàng hóa Trung Quốc, và hơn nữa, các chính quyền độc tài này là vây cánh ủng hộ Trung Quốc trên các mặt trận ngoại giao quốc tế.

Các nước độc tài này nghiễm nhiên trở thành một chư hầu của Trung Quốc dưới con mắt của thế giới và bị Trung Quốc khống chế về kinh tế, ngoại giao và chính trị.

Nhìn lại các chiến lược trên, hẳn các bạn sẽ giật mình rằng Việt Nam đã bị Trung Quốc đô hộ với mô hình thực dân kiểu mới từ rất lâu rồi. Mang giàn khoan vào biển chỉ là một trong những bước cuối cùng.

VẾT THUƠNG QUÁ KHỨ CÓ CÓ KHIẾN NGUỜI TA GỤC NGÃ?

Những gì không hạ gục được bạn thì sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn.

Câu chuyện này tôi đuợc nghe 1 nguời kể lại về cái cây này được trồng vào nửa đầu của thế kỷ 20 ở một trang trại gần Beulah, bang Michigan (Mỹ). "Cuộc đời" nó là cả một câu chuyện đáng để chúng ta nhắc tới.

Vào những năm 1950, trong trang trại kia có nuôi một con bò lớn, người ta dùng xích buộc con bò vào thân cây. Nhiều khi nó bực tức hoặc phấn khích, liền chạy quanh cây, kéo theo sợi dây xích kim loại nặng trịch. Sợi xích này đã nghiến thành một đường rãnh hằn rất rõ trên lớp vỏ cây, ở đoạn cách mặt đất khoảng một mét. Nhưng không hiểu vì sao mà sợi xích vẫn không thể quật ngã hay làm cái cây khô héo.

Sau vài năm, gia đình nông dân sống trong trang trại chuyển nhà, mang cả con bò lớn đi theo. Họ cắt sợi dây xích, nhưng lại bỏ mặc vòng xích quấn chặt quanh cây đu. Nhiều năm tháng nữa, lớp vỏ cây dần dần hàn gắn vết thương, phủ lấp cả vòng xích hoen gỉ.

Thế rồi đến một năm, một thảm họa đã dội xuống Michigan, đó là dịch nấm cây do một loài bọ trên vỏ cây làm lây lan. Tất cả các cây cối trong vùng đều bị nhiễm bệnh và chết. Ai cũng cho rằng cây già cỗi trong trang trại cũng sẽ chịu chung số phận. Người ta đã định chặt cây, rồi chẻ nó ra làm củi trước khi cây chết và đổ sầm xuống khi có gió bão.

Nói vậy, nhưng cuối cùng, họ lại không nỡ lòng chặt cây già dường như đã trở thành một người thân. Thế là họ quyết định cứ để thiên nhiên làm công việc của mình.

Nhưng thật kỳ lạ: Cây không chết. Năm này qua năm khác, nó vẫn đứng nguyên, vươn cao kiêu hãnh. Không ai hiểu được tại sao lại có một cây duy nhất sống được trong cả vùng!

Các nhà nghiên cứu bệnh thực vật của trường Đại học bang Michigan đến xem xét cái cây kỳ lạ. Họ nhìn kỹ "vết sẹo" do sợi xích kim loại để lại trên thân cây - lúc này đã hầu như được che phủ bởi vỏ cây, còn sợi xích thậm chí bị ăn mòn.

Các nhà nghiên cứu thực vật cho rằng chính sợi xích đã cứu cây. Lý do là cây đã hấp thu quá nhiều sắt từ sợi xích hoen gỉ, đến mức nó trở nên miễn dịch với các bệnh nấm!

Những gì không hạ gục được bạn thì sẽ làm bạn mạnh mẽ hơn. Hay như Ernest Hemingway viết: "Cuộc sống làm gãy vỡ tất cả chúng ta, nhưng rồi sau đó, rất nhiều người trong số chúng ta lại trở nên mạnh mẽ nhất chính ở những điểm đã bị gãy vỡ".

Nếu có bao giờ bạn đến thăm Beulah, bang Michigan, hãy tìm cây tuyệt vời đó. Nó tỏa rộng tới 20m với vòm lá xanh tươi, đẹp như một chiếc vương miện. Chu vi thân cây phải đến gần 4m.

Và bạn đừng quên tìm vết thương mà sợi xích đã để lại trên cây. Nó như một lời nhắc nhớ rằng dù có những tổn thương, những thiệt thòi, nhưng chúng ta cũng vẫn có hy vọng! Vì nếu chúng ta không gục ngã bởi những vết thương, thì chúng sẽ cho chúng ta sức mạnh cần thiết để đối mặt, vượt qua và sống sót trước nhiều thử thách. Chúng thực sự có thể khiến chúng ta trở thành những con người mạnh mẽ hơn, và tốt đẹp hơn.